KIKINDA- Hipertireoidizam je skup poremećaja kod kojih dolazi do povećane sinteze i sekrecije hormona štitaste žlezde, što vodi ka hipermetaboličkom stanju koje se naziva tireotoksikoza. Sva oboljenja koja dovode do pojačanog rada štitaste žlezde, a koja se ne leče dovode do ozbiljnih posledica na mnogim organskim sistemima i predstavljaju veliki rizik po zdravlje pacijenata. O simptomima, dijagnozi i lečenju za naš portal piše dr Tijana Marčeta, endokrinolog Opšte bolnice Kikinda.

ETIOLOGIJA

Najčešći uzrok je autoimuno oboljenje koje se zove Graves-Basedovljeva bolest gde usled hiperreaktivnosti imunog sistema dolazi do produkcije antitela koja se vezuju za ćelije štitaste žlezde i dovode do pojačane sinteze hormona i njihovog oslobadjanja u krvotok. Mnogo se češće javlja kod žena i to pretežno izmedju 20. i 40. godine života. Osim autoimune prirode uzročnici hipertireoze mogu biti i jedan ili više nodusa (čvorića) u tkivu štitaste žlezde koji mogu autonomno lučiti hormone.

SIMPTOMI

Simptomi su različiti i mogu proći neopaženo, pogotovo kod mladjih osoba koje se mogu žaliti na nervozu, razdrazljivost i nemir. Kod starijih osoba su češće manifestacije koje su vezane za kardiovaskularni sistem-aritmije, ubrzan srčani rad, uz neobjašnjivi gubitak težine:

-Topla i vlažna koža uz pojačano znojenje, poremećaji pražnjenja creva, poremećaji menstrualnog ciklusa kod žena i kombinacija gore navedenih simptoma mogu lekarima, a i samim pacijentima probuditi sumnju na pojačani rad tireoidee.

Za autoimuni oblik hipertireoze je karakteristična pojava orbitopatije, odnosno promena na nivou očiju koje mogu zahvatiti sve strukture unutar očne duplje. Javlja se kod oko 30 odsto pacijenata sa ovom bolešću i može se manifestovati blagim simptomima kao sto su crvenilo, osećaj grebanja ili suzenje oka, do težih simptoma kao što je ispupčenost očnih jabučica koje može biti praćeno oštećenjem očnog živca i dovesti do trajnog slepila. Osnovni faktor rizika je pušenje i savetuje se momentalni prestanak- navodi dr Marčeta.

https://jrmontes.com/thyroid-orbitopathy/

DIJAGNOZA

Dijagnoza se uspostavlja na osnovu kliničke slike, laboratorijskih nalaza, ultrazvučnog pregleda i dodatnih nuklearnih ispitivanja, ako je potrebno. Koncentracija hormona štitaste žlezde u krvi je povišena, a ako su prisutna i specifična antitela, tada možemo uspostaviti dijagnozu Graves-Basedovljeve bolesti. Ultrazvuk nam daje precizniju vizuelizaciju prokrvljenosti i arhitektonike, veličinu i eventualno prisustvo jednog ili više autonomnih čvorića u tkivu žlezde.

http://www.svuhradiology.ie/case-study/graves-disease/

LEČENJE

Lečenje zavisi od uzročnika povećane funkcije i može biti medikamentozno, terapija radioaktivnim jodom ili hirurško-odstranjivanje jednog lobusa ili cele štitaste žlezde.  Neophodna je simptomatska terapija-beta blokatori za regulisanje srčanog rada, kalcijumski antagonisti i sedativi po potrebi:

-Antitireoidni lekovi koji se koriste za lečenje Graves-ove bolesti smanjuju sintezu hormona i moraju se primenjivati od 12 do 18 meseci da bi lečenje imalo efekta. Ukoliko dodje do relapsa bolesti, savetuje se ponovno uvodjenje lekova, a ako ne postignemo zadovoljavajući terapijski efekat onda je potrebno štitastu žlezdu operativno odstraniti. Terapija radioaktivnim jodom koja trajno smanjuje sintezu hormona se preporučuje kod starijih pacijenata i kod pacijenata sa autonomnim hiperfukcionim nodusima, kod kojih primena lekova ne može da dovede do remisije. Kao i nakon operativnog odstranjenja žlezde ovi pacijenti moraju doživotno biti na hormonskoj supstituciji- kaže de Marčeta.

ZAKLJUČAK

Pojačana funkcija štitaste žlezde nije samo usko vezana za simptome koji narušavaju svakodnevni kvalitet života, već zbog svoje povezanost sa svim organskim sistemima u slučajevima kada se ne leči dovodi do dugotrajnih i vrlo teških komplikacija kao što su srčana slabost, osteoporoza ili trajni gubitak vida i zato se u endokrinologiji vrlo sistematično pristupa ovoj patologiji.

 

 

 

POVEZANI ČLANCIVIŠE OD AUTORA